E-commerce: de vele haken en ogen van een alomtegenwoordig fenomeen

Hoe houdt de Douane greep op de groeiende golf grensoverschrijdende post- en koerierszendingen? Deze en andere vragen worden beantwoord in een serie artikelen over internetaankopen.

Deze uitgave staat goeddeels in het teken van e-commerce – een actueel thema, zeker in deze donkere decemberdagen. En een aandachtsgebied waar de Douane de handen aardig vol aan heeft. De dienst is immers ook van toezicht op internetaankopen van buiten de EU – een ware stortvloed aan pakketten in alle soorten en maten, waaraan tal van fiscale en veiligheidsrisico’s kleven. Maar tegelijk een goederenstroom die gevoelig is voor de geringste vertraging; als ergens snelheid telt, dan is het hier. In een serie artikelen laten we zien op welke wijze de dienst tracht greep te houden op de gestaag groeiende golf grensoverschrijdende post- en koerierszendingen, zonder de handel te zeer te hinderen. Bovendien bespreken we hoe het bedrijfsleven zelf hieraan een bijdrage kan leveren – zeker ook in het eigen belang. En we laten ons licht schijnen over de naderende, ingrijpende Europese wetswijzigingen die de internationale webwinkelbranche te wachten staan.

De komst van internet heeft vele revolutionaire veranderingen teweeggebracht, niet in de laatste plaats in het koopgedrag van consumenten. Wereldwijd wordt meer en meer gespendeerd bij webshops, wat ten koste gaat van de inkomsten van fysieke winkels. Recent onderzoek* toont aan dat 90% van de Nederlanders wel eens goederen bestelt via internet; 10% doet dat zelfs wekelijks – kleding en accessoires zijn favoriet. Alleen al in ons land zou deze vorm van detailhandel jaarlijks met zo’n 500 miljoen euro toenemen. Online shopping heeft bovendien grenzen doen vervagen en gezorgd voor een global market; retailers opereren almaar internationaler. Ook Nederlanders laten veel producten uit het buitenland komen, vooral uit het Verre Oosten. Een trend die in relatief korte tijd heeft geleid tot een massale toevoer van pakketten uit alle windstreken. De piek ligt steevast rond de feestdagen.

Net als goederen die per zee- of luchtvrachtcontainer arriveren, valt de stroom internetaankopen die de Europese Unie binnenkomt onder het douanetoezicht. De onstuimige groei van deze modaliteit legt dan ook een toenemende druk op de controlecapaciteit van de dienst. Een bijkomende moeilijkheid is dat e-commerce wordt gekenmerkt door logistieke ketens met een relatief groot aantal schakels. En van die vele betrokken spelers zijn er feitelijk maar twee die weten wat er nu precies in de doos of luchtkussenenvelop zit: degene die het product bestelt en degene die het levert. Dit feit stelt de Douane voor een probleem, aangezien het doorgaans geen van deze beide partijen is die aangiften indient bij de dienst. Daarmee lijkt twijfel over de juistheid van de verstrekte informatie – en dus over de inhoud van de betreffende post- of koerierszending – nogal eens op z’n plaats. Anders dan vermeld zouden de goederen in kwestie best eens verboden of op z’n minst vergunningplichtig kunnen zijn. Of een hogere douanewaarde kunnen hebben dan opgegeven, en daarmee toch niet zijn vrijgesteld van betaling van btw en/of invoerrechten…

Han Bosch, strategisch beleidsadviseur en dossierhouder e-commerce bij de Douane, vertelt in dit nummer uitgebreid hoe de dienst dit soort vraagstukken probeert te tackelen. Verder zoomen we in op specifieke issues die spelen rond het nieuwe businessmodel fulfilment, waarbij nog niet verkochte goederen alvast naar de Europese Unie worden gebracht en hier worden opgeslagen. En we blikken vooruit naar de periode vanaf 1 januari 2021, de dag waarop nieuwe Brusselse wetgeving met betrekking tot cross-border e-commerce ingaat. Die moet vooral zorgen voor een eerlijker concurrentie tussen fysieke winkels binnen de EU en webshops daarbuiten, en voor een evenwichtiger afdracht van btw over de afzonderlijke belanghebbende lidstaten.

* Zie het rapport ‘The State of Online Shopping’ (Trustly Group, 2018).

Deel dit bericht